Angst en paniekaanvallen in de overgang – dit is wat er écht gebeurt in je lichaam
Je bent 46 of 52, je hebt nooit eerder last gehad van angst, en toch word je 's nachts wakker met een bonkend hart en het gevoel dat er iets vreselijks staat te gebeuren. Of je zit rustig in de auto en ineens overspoelt een golf van paniek je. Geen aanleiding, geen verklaring. Wat veel vrouwen – en hun artsen – niet weten: dit kan een overgangsklacht zijn.
Waarom de overgang angst veroorzaakt
Door de sterke hormonale veranderingen tijdens de overgang worden vrouwen vatbaarder voor mentale onrust, angst en paniekaanvallen. De daling van oestrogeen en progesteron speelt hierbij een cruciale rol. De schommelende oestrogeenspiegel beïnvloedt de werking van serotonine en dopamine in je brein – de neurotransmitters die jouw stemming, rust en welzijn reguleren.
Progesteron is van nature een kalmerend hormoon dat werkt op de GABA-receptoren in je hersenen. Als oestrogeen en progesteron daalt, valt dat kalmerende effect weg en wordt er ook minder serotonine en dopamine aangemaakt. Ook de verandering van het darmmicobioom agv van dalende hormoonspiegels heeft een negatieve weerslag op de aanmaak van deze neurotransmitters. Dat kan zich uiten in een constant nerveus gevoel, plotselinge paniekaanvallen of ongegronde angsten.
Het probleem is dat dit zelden wordt herkend door huisartsen. Veel artsen denken bij angstaanvallen niet aan de invloed van hormoonveranderingen, zeker niet wanneer er nog geen andere duidelijke overgangsklachten zijn. Daardoor wordt de oplossing vaak in de verkeerde hoek gezocht en krijg je onterecht het stempel "burnout" - "paniekstoornis" of "hyperventilatie" in je dossier en word je afgescheept met een recept voor antidepressiva of oxazepam, ook wel "pammetjes" genoemd. En daarmee is je probleem niet opgelost, maar heb je slechts "een lapmiddel" ipv echte hulp gekregen.
Hoe herken je overgangs-gerelateerde angst?
🔍 Herkenbare kenmerken
- Een algemeen gevoel van spanning zonder duidelijke oorzaak
- Plotselinge paniekaanvallen met hartkloppingen en zweten
- Constant piekeren over alledaagse dingen die je vroeger niet eens bezighielden
- Slaapproblemen door gedachten die maar niet stoppen
- Het gevoel jezelf niet meer te herkennen, down en bang te zijn zonder reden, waarbij huilen en woede-aanvallen voor kunnen komen
Het belangrijkste signaal: deze klachten komen meestal op in de perimenopauze tussen je 45e en 52e levensjaar, terwijl je er nooit eerder last van had. Dat onderscheidt overgangs-gerelateerde angst van een gewone angststoornis.
Wat helpt hormoonvrij?
Gelukkig zijn er bewezen hormoonvrije oplossingen die je direct kunt toepassen. Van gerichte supplementen tot voeding en beweging en méér daglicht en direct zonlicht– hieronder een volledig overzicht van aanvullende supplementen die kunnen helpen. Heb je echt veel hinder van angst en paniek agv de overgang, overweeg dan de mogelijkheid van bio-identieke hormonen via een consult met huisarts of gynacoloog. Probeer het eerst hormoonvrij.
🌙 Magnesium glycinaat
Magnesium is cruciaal voor je mentale gezondheid. Het vermindert de aanmaak van cortisol, het stresshormoon dat angst versterkt, en ondersteunt de aanmaak van GABA – een kalmerende neurotransmitter die progesteron ook activeerde vóór de overgang. Meer dan 70% van de vrouwen heeft een magnesiumtekort zonder het te weten.
Kies specifiek voor magnesium glycinaat en/of GABA – deze supplementen zijn goed opneembaar en hebben het minste effect op de maag. Neem 300 tot 400 mg magnesium en de dagdosering GABA ongeveer 30 minuten voor het slapengaan. Om je stemming te verbeteren kun je ook kiezen voor Serobooster of Rhodiola.
🌱 Ashwagandha KSM-66
Ashwagandha is een adaptogeen kruid dat wetenschappelijk bewezen cortisol verlaagt met 20 tot 30 procent. Het versterkt ook de GABA-receptoren in de hersenen waardoor angst en onrust aantoonbaar verminderen. Klinische studies tonen effect na 4 tot 8 weken consistent gebruik.
Kies altijd voor de KSM-66 variant – dit is de best onderzochte en meest werkzame vorm. Begin met 300 mg per dag en bouw eventueel op naar 600 mg. Volg de aanbevolen dagdosering.
🧠 Vitamine B6 en B12
Vitamine B6 in de actieve vorm P5P is essentieel voor de aanmaak van serotonine en GABA. Vitamine B12 als methylcobalamine ondersteunt het zenuwstelsel en de energiehuishouding. Veel vrouwen in de overgang hebben een tekort aan beide vitamines. Laat je waarden meten via je huisarts.
Voeding en leefstijl
🥗 Bloedsuiker stabiel houden helpt om hormoonschommelingen te verminderen in de overgang.
Koffie, alcohol, bewerkte voeding en suiker belasten je zenuwstelsel en verergeren angstklachten direct. Eet op vaste tijden een gezonde, verse maaltijd om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden – een lage bloedsuiker kan paniekaanvallen uitlokken en versterken. Een mediterraan voedingspatroon met veel eiwitten, groenten, vette vis, noten en olijfolie ondersteunt je hormoonbalans van binnenuit.
🏃 Bewegen en ademhaling
Regelmatige lichaamsbeweging verlaagt cortisol en verhoogt serotonine. Zelfs 20 minuten stevig wandelen bij daglicht of in de zon per dag maakt een merkbaar verschil. Wist je dat het dragen van een zonnebril gezond daglicht blokkeert via je ogen, waardoor je ook somberder kan worden? Draag die zonnebril bij voorkeur niet continu buiten, geef je ogen daglicht! De 4-7-8 ademhaling werkt bijzonder goed bij paniekaanvallen: adem 4 seconden in, houd 7 seconden vast, adem 8 seconden langzaam uit. Herhaal dit drie tot vier keer achter elkaar. Het maakt je rustiger.
Wanneer naar de huisarts?
⚠️ Neem contact op met je huisarts als:
Je ernstige of aanhoudende klachten hebt die je dagelijks leven beïnvloeden. Vertel expliciet dat je klachten zijn begonnen na je 45e en benoem dat dit gerelateerd kan zijn aan de overgang. Cognitieve gedragstherapie is wetenschappelijk bewezen effectief bij overgangs-gerelateerde angst en is beschikbaar via verwijzing van je huisarts.
🌸 Wil je dieper ingaan op angst en emoties in de overgang?
In onze workshop Bloei in de Overgang is een volledige module gewijd aan angst, somberheid, prikkelbaarheid en de emotionele kant van de overgang. Je krijgt uitgebreide uitleg, praktische oefeningen en een persoonlijk advies op maat gebaseerd op jouw eigen klachtenscores.
🎯 Bekijk de Workshop Bloei in de Overgang📚 Bekijk ebooks over stemming en slaap die je helpen om meer kennis te verkrijgen en je klachten effectief te verminderen.
Meer lezen
🌿 Beste supplementen in de overgang Onze informatiepagina met een compleet overzicht voor de beste orthomoleculaire supplementen → 💊 Bekijk alle overgangssupplementen: Zorgvuldig geselecteerd assortiment voor vrouwen in de overgang vind je in de categorie overgang of menopauze in deze webshop. → 📋 Bekijk de pagina Overgangsklachten van A tot Z: Alle klachten uitgelegd met praktische tips →Disclaimer: Dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Bij ernstige klachten raadpleeg je altijd een arts. Wij werken alleen samen met geverifieerde partijen.
Reactie plaatsen
Reacties