Trillend gevoel in je buik tijdens de overgang: wat betekent het?
Je voelt het ineens: een soort trilling, alsof er een telefoon op trilstand in je onderbuik ligt te trillen met een zachte herhalende trilling. Je bent niet de enige — het komt bij méér vrouwen voor.
Een vreemd trillend, kloppend of "buzzing" gevoel diep in de onderbuik of het bekkengebied is een klacht die voorkomt bij vrouwen in de overgang en postmenopauze, maar waar bijna nooit over gepraat wordt. Geen pijn, geen bloedverlies, geen duidelijke aanleiding — gewoon een sensatie die komt en weer weggaat, soms dagen of weken niet, en dan ineens weer een aantal dagen of langer wel weer voelbaar is.
Waarom dit gevoel ontstaat
Er is geen eenduidige medische verklaring voor dit specifieke fenomeen — het is geen erkende diagnose, maar een veelgehoorde ervaring. De meest waarschijnlijke verklaringen liggen in de combinatie van hormonale veranderingen en de gevoeligheid van zenuwen en spieren in het bekkengebied na de overgang.
Zenuwgevoeligheid
Door de daling van oestrogeen worden zenuwbanen in het bekkengebied gevoeliger. Kleine, onschuldige zenuwsignalen worden daardoor sterker waargenomen dan voorheen.
Bekkenbodemspieren
Onwillekeurige lichte spiertrekkingen (fasciculaties) in de bekkenbodem of buikwand kunnen als een trillend gevoel voelen. Vermoeidheid, tillen of trainen kan dit uitlokken.
Bloedvaten
Een klein bloedvat dat pulseert, soms voelbaar als trilling, kan samenhangen met houding, bloeddruk of een tijdelijke lokale doorbloedingsverandering.
Darmen en vulling
Een vol rectosigmoïd ( het stukje darm vóór de endeldarm) of opgeblazen gevoel door vezelrijke voeding kan druk geven op zenuwen en vaatjes in de buurt, wat als trilling aanvoelt.
Wat andere vrouwen erover delen
Op verschillende Nederlandse gezondheidsforums en vraagplatforms beschrijven vrouwen in de leeftijd 45 tot 60 jaar vergelijkbare sensaties: een trillend, buzzend of stromend gevoel in de onderbuik of schaamstreek, meestal zonder andere klachten. Een veelgehoorde reactie van moderators en huisartsen op die platforms is dat het waarschijnlijk gaat om een "vermoeid" spiertje of een zenuw die tijdelijk overprikkeld is — onschuldig, maar onbekend genoeg om vragen op te roepen.
Wat opvalt: er is geen grootschalig wetenschappelijk onderzoek dat dit fenomeen specifiek onderzoekt. Het zit in de categorie "veelvoorkomend maar onderbelicht" — zoals zoveel klachten rond de overgang.
Wat kan het uitlokken?
- Zwaardere spullen tillen, ook kortdurend
- Intensieve buik- of bekkenbodemtraining
- Een volle darm door vezelrijke voeding
- Langere tijd in dezelfde houding zitten
- Stress en spanning, die spiertonus verhogen
De wetenschappelijke term: Genito-Pelvic Dysesthesia (GPD)
Er bestaat inmiddels een erkende medische term voor dit soort sensaties: Genito-Pelvic Dysesthesia (GPD), in het Nederlands ook wel genito-pelviene dysesthesie genoemd. Deze term is in 2024 door een internationaal panel van seksuologen en gynaecologen (ISSWSH, bevestigd tijdens de Fifth International Consultation on Sexual Medicine) toegevoegd naast de bestaande diagnose Persistent Genital Arousal Disorder (PGAD), juist om ook niet-seksuele, onaangename sensaties zoals tintelen, kloppen, buzzing of trekkingen in het genito-pelviene gebied een naam te geven.
Wat onderzoek laat zien
Een registeronderzoek onder 92 patiënten beschrijft de sensaties vaak als tintelend, kloppend, drukkend of trekkend — soms ook elektrisch of brandend, vrijwel identiek aan wat veel vrouwen rond de overgang melden.
Link met de overgang
Onderzoek koppelt GPD expliciet aan het genito-urinair syndroom van de menopauze (GSM): door lage oestrogeenspiegels wordt het weefsel en de zenuwgevoeligheid in het bekkengebied veranderd.
Bekende triggers
Mentale stress, lang zitten, intensief wandelen, zwaarder tillen, te strakke kleding, gespannen bekkenbodemspieren worden het vaakst genoemd als uitlokkende factoren.
Meetbare verandering
Onderzoek bij menopauzale vrouwen toonde via sensorische testing (trillings-, kou- en warmtedrempels) aan dat de zenuwgevoeligheid in het genitale gebied bij GSM én GPD daadwerkelijk anders is dan normaal.
Belangrijk om te weten
GPD is geen zeldzaamheid vanaf de overgang en komt vooral voor in de postmenopauze ( laag oestrogeen is een trigger ), en het wordt niet veroorzaakt door iets dat je verkeerd doet. Het is een erkende, neurologisch verklaarbare reactie van een gevoeliger geworden zenuwstelsel in het bekkengebied — vaak in combinatie met de hormonale veranderingen van de overgang. Bij langdurige, hinderlijke klachten kan een gynaecoloog of bekkenbodemfysiotherapeut met ervaring in dit gebied verder onderzoeken of er een specifieke trigger (zoals een zenuw, gewricht of vaatprobleem) aan ten grondslag ligt.
Moet je je zorgen maken, of verdwijnt dit vanzelf?
Dit is de vraag die de meeste vrouwen uiteindelijk beantwoord willen zien — en het eerlijke antwoord, gebaseerd op wat wetenschappelijk onderzoek laat zien, is genuanceerd: het hangt sterk af van hoe vaak het gebeurt en hoeveel last je ervan hebt. Je huisarts / gynaecoloog kun je altijd om advies vragen.
Incidenteel en mild: meestal onschuldig
Een kortdurend, op zichzelf staand trillend gevoel dat weken wegblijft en geen andere klachten geeft, past niet bij de medische definitie van GPD. Onderzoek naar GPD beschrijft de klachten als vrijwel permanent aanwezig — dat is een wezenlijk ander beeld dan een incidentele, milde sensatie.
Vaak verdwijnt het na een trigger
In gedocumenteerde casussen verdween een acute episode binnen enkele uren tot maanden vanzelf nadat de uitlokkende factor (bijvoorbeeld medicatie, tillen, of overbelasting) wegviel of werd aangepakt — bij één patiënte verdween het zelfs spontaan na medicatiewijziging, zonder verdere behandeling.
Pas bij aanhoudende, hinderlijke klachten is GPD relevant
De officiële diagnose GPD vereist dat klachten minstens drie maanden aanhouden én als belastend worden ervaren. Bij milde, kortdurende of niet-storende sensaties is verder onderzoek meestal niet nodig.
Als het wél aanhoudt
Bij een groep van 92 onderzochte GPD-patiënten werd bij de meerderheid, ondanks uitgebreid onderzoek (echo's, MRI-scans, zenuwgeleidingstests), geen eenduidige lichamelijke oorzaak gevonden — wat erop wijst dat het zenuwstelsel zelf overgevoelig is geraakt, niet dat er iets stuk is.
Wat vrouwen er zelf over zeggen
Op Nederlandse gezondheidsforums zoals huisarts.nl en gezondheid.nl, en op internationale patiëntenplatforms, herkennen veel vrouwen tussen de 45 en 60 jaar dit gevoel bij elkaar. Een paar terugkerende patronen die naar voren komen uit die ervaringen:
- Vrouwen beschrijven het vaak als "een telefoon op trilstand" diep in de onderbuik — een beeld dat opvallend vaak terugkomt, onafhankelijk van elkaar genoemd
- Bij de meesten verdwijnt het vanzelf binnen enkele dagen tot weken, vaak na rust, minder tillen of minder zitten
- Een aantal vrouwen meldt dat onderzoek door de huisarts of gynaecoloog geen afwijkingen aantoonde, en dat dat hen geruststelde, ook al bleef de precieze verklaring onduidelijk
- Het treedt vaak onverwacht op, de dag na een intensieve wandeling of fietstocht, rekken, strekken, zwaarder tillen of veel lichamelijke inspanning > ook op het toilet :-) ( volle darm na vezelrijk eten en ontlasting ophouden bij bijvoorbeeld drukte of onderweg zijn - darmperistaltiek wordt voelbaarder )
- Een kleinere groep geeft aan dat het gevoel maandenlang terugkerend bleef, vaak samen met stress, vermoeidheid of een periode van veel zitten — bij hen hielp uiteindelijk een gerichte aanpak (bekkenfysiotherapie of het aanpakken van de onderliggende trigger)
Wat opvalt: vrouwen die het laten checken en te horen krijgen dat er niets ernstigs wordt gevonden, voelen zich vaak merkbaar geruster — ook al keert het gevoel af en toe nog terug. Dat sluit aan bij wat onderzoek laat zien: geruststelling en het wegnemen van angst voor iets ernstigs is zelf al een belangrijk onderdeel van het verminderen van de klacht.
Wanneer is het verstandig om het te laten checken?
In de meeste gevallen is dit gevoel onschuldig en zenuw- of spiergerelateerd. Toch is de baarmoeder postmenopauze normaal gesproken inactief, en een nieuwe, onbekende sensatie daar is iets wat een arts in principe altijd even wil zien — niet omdat er per se iets mis is, maar om structurele oorzaken uit te sluiten.
Altijd laten checken bij
- Bloedverlies na de menopauze, in welke vorm dan ook vaginaal of anaal
- Pijn die aanhoudt of toeneemt
- Het gevoel dat vaker en heviger terugkomt
- Gewichtsverlies, vermoeidheid of andere onverklaarde klachten erbij
Geen van bovenstaande signalen? Dan is een kort gesprek met je huisarts genoeg om gerust te zijn. Eén telefoontje, meer hoeft het niet te zijn.
Veelgestelde vragen
Is een trillend gevoel in de baarmoeder gevaarlijk?
In de meeste gevallen niet. Het is meestal zenuw- of spiergerelateerd en hangt samen met hormonale veranderingen in de overgang. Bij twijfel, bloedverlies of aanhoudende pijn is een check bij de huisarts wel verstandig.
Komt dit door de overgang?
De dalende oestrogeenspiegel kan zenuwen en weefsel in het bekkengebied gevoeliger maken, waardoor kleine, normale signalen sterker worden waargenomen.
Hoe lang duurt zo'n trillend gevoel?
Dat verschilt sterk. Bij sommige vrouwen is het een kwestie van seconden tot minuten, bij anderen komt het met tussenpozen terug over een periode van dagen of weken.
Kan tillen dit veroorzaken?
Ja, tillen belast de bekkenbodemspieren en de ligamenten rond de baarmoeder direct. Postmenopauze zijn die weefsels gevoeliger door lagere oestrogeenspiegels.
Helpt het om minder te tillen of rustiger aan te doen?
Vaak wel. Als het gevoel duidelijk samenhangt met inspanning, geeft rust en herstel het lichaam de kans om te kalmeren.
Je hoeft al die nare Overgangsklachten
niet langer alleen uit te zoeken
Overgangsklachten zoals deze horen bij een fase die elke vrouw anders doormaakt. Onze ebooks helpen je begrijpen wat er in je lichaam gebeurt — zodat je weer grip krijgt op wat je voelt, méér kennis hebt en jouw Overgang beter aankunt door klachten te begrijpen en zelf te gaan verminderen.
Bekijk de ebooksMeer lezen op Vrouwenshop Online
Ebook: Darmgezondheid in de overgang
Een vol of opgeblazen gevoel speelt vaak een rol bij sensaties in de onderbuik. Dit ebook legt uit hoe je darmgezondheid samenhangt met de overgang en wat je er zelf aan kunt doen.
Bekijk het ebook
Ebook: Spieren, Gewrichten & Botten in de Overgang
Spiertrekkingen en een gevoeliger zenuwstelsel hangen vaak samen met de hormonale veranderingen die ook spieren, gewrichten en botten raken. Dit ebook legt uit wat er gebeurt en wat helpt.
Bekijk het ebook
Ebook: Bekkenbodemoefeningen
Een gespannen of verzwakte bekkenbodem kan bijdragen aan vreemde sensaties in het bekkengebied. Dit ebook geeft praktische oefeningen om je bekkenbodem te versterken of juist te ontspannen.
Bekijk het ebookSupplementen voor spieren en zenuwstelsel
Een gevoeliger zenuwstelsel en spierfasciculaties in het bekkengebied kunnen mede samenhangen met een tekort aan B-vitamines en magnesium — beide essentieel voor een goed functionerend zenuwstelsel en soepele spieren. Hieronder een paar gerichte supplementen.
B-Complex Actieve Vorm
Alle B-vitamines in hun actieve, direct opneembare vorm — belangrijk voor de werking van het zenuwstelsel en energiehuishouding.
Bekijk B-Complex →
Vitamine B12 Energie
Methylcobalamine smelttablet — de bioactieve vorm van B12, die een belangrijke rol speelt bij zenuwfunctie en de aanmaak van rode bloedcellen.
Bekijk B12 Energie →
Lucovitaal Magnesium Citraat
Magnesium ondersteunt spierontspanning en een goede zenuwprikkeloverdracht — bij een tekort kunnen spiertrekkingen en overgevoeligheid toenemen.
Bekijk Magnesium Citraat →Vrouwenshop Online werkt samen met betrouwbare, erkende webshops met Webwinkel Keurmerk. Meer informatie via Pagina Veel gestelde Vragen. Informatie op deze pagina vervangt geen medisch advies.