Hartkloppingen in de overgang – oorzaak en wat je zelf kunt doen
Je zit rustig op de bank of wordt midden in de nacht wakker en ineens voel je je hart bonzen in je keel of borst. Geen aanleiding, geen inspanning. Hartkloppingen zijn een van de meest onderschatte overgangsklachten – en tegelijk een van de meest angstaanjagende. Goed nieuws: in de meeste gevallen zijn ze volkomen onschuldig en direct gerelateerd aan de hormonale veranderingen in je lichaam.
Waarom krijg je hartkloppingen in de overgang?
Oestrogeen heeft een directe invloed op je hart en bloedvaten. Het houdt de kransslagaders soepel en wijd, reguleert de bloeddruk en stuurt het autonome zenuwstelsel aan dat je hartslag bepaalt. Als oestrogeen schommelt en daalt, reageert je hart daar direct op.
Het autonome zenuwstelsel, dat onbewust je hartslag regelt, wordt tijdens de overgang gevoeliger. Hierdoor kan je hart plots sneller slaan, harder bonzen of een slag lijken over te slaan – ook in rust, ook midden in de nacht.
🔍 Hoe voelen hartkloppingen in de overgang aan?
- Je hart bonst zo sterk dat je het voelt in je borst of keel
- Je hart slaat soms een slag over, gevolgd door een harde slag
- Je hartslag versnelt plotseling zonder lichamelijke inspanning
- Het duurt enkele seconden tot een paar minuten en verdwijnt vanzelf
- Het treedt vaker op 's nachts, bij stress of samen met opvliegers
- Sommige vrouwen ervaren het dagelijks, anderen slechts af en toe
Onderzoek laat zien dat 40 tot 50 procent van de vrouwen in de overgang last heeft van hartkloppingen. Het hart kan tijdelijk 8 tot 16 slagen per minuut extra maken. Dat voelt ingrijpend maar is in de meeste gevallen volkomen onschuldig.
Wanneer zijn hartkloppingen wél een signaal om serieus te nemen?
Hoewel overgangs-gerelateerde hartkloppingen doorgaans onschuldig zijn, is het belangrijk om andere oorzaken uit te sluiten. Na de menopauze neemt het cardiovasculaire risico bij vrouwen toe – oestrogeen beschermde het hart, en die bescherming valt weg.
⚠️ Zoek direct medische hulp als je hartkloppingen gepaard gaan met:
- Pijn of druk op de borst
- Benauwdheid of kortademigheid
- Duizeligheid of het gevoel te flauwvallen
- Misselijkheid of hevige transpiratie
- Onregelmatige hartslag die lang aanhoudt
Laat je sowieso controleren bij je huisarts als hartkloppingen frequent optreden. Een ECG sluit hartritmestoornissen uit. Rond je vijftigste is een cardiologisch onderzoek sowieso aan te raden – hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer één bij vrouwen na de menopauze.
Wat helpt hormoonvrij tegen hartkloppingen?
🌙 1. Magnesium – het mineraal voor je hart
Magnesium is essentieel voor een goede werking van de hartspier. Een tekort aan magnesium is een directe oorzaak van hartkloppingen. Meer dan 70 procent van de vrouwen heeft een magnesiumtekort zonder het te weten.
Voor hartkloppingen specifiek is magnesium tauraat de beste keuze – deze vorm is speciaal geschikt voor de hartfunctie. Voor slaap en ontspanning is magnesium glycinaat beter. Neem 300 tot 400 mg per dag, bij voorkeur 's avonds.
💊 2. Co-enzym Q10 – energiebooster voor het hart
Co-enzym Q10 ondersteunt de energieproductie in de hartcellen en heeft een beschermend effect op het cardiovasculaire systeem. De aanmaak neemt af met de leeftijd. Kies voor de ubiquinol-vorm – dit is de actieve, beter opneembare variant. Dosering: 100 tot 200 mg per dag bij een vetrijke maaltijd.
☕ 3. Vermijd triggers
Bepaalde stoffen stimuleren het hart direct en verergeren hartkloppingen aantoonbaar. Beperk of vermijd:
- Cafeïne – koffie, zwarte thee, energiedrankjes en cola
- Alcohol – vernauwt bloedvaten en verhoogt bloeddruk
- Suiker en bewerkte voeding – veroorzaken bloedsuikerschommelingen die hartkloppingen uitlokken
- Roken – nicotine vernauwt bloedvaten en verhoogt bloeddruk sterk
🌬️ 4. Ademhaling en ontspanning
Een trage, diepe buikademhaling activeert het parasympathische zenuwstelsel – het systeem dat je lichaam kalmeert en de hartslag vertraagt. Dit werkt direct tijdens een episode van hartkloppingen.
Probeer dit: Ga zitten of liggen. Adem 4 seconden langzaam in door je neus, voel je buik omhoog komen. Houd 2 seconden vast. Adem 6 seconden langzaam uit door je mond. Herhaal 5 tot 8 keer. De meeste vrouwen voelen hun hart al na 2 minuten rustiger worden.
😴 5. Slaap en stressreductie
Stress en slaaptekort zijn de twee grootste versterkers van hartkloppingen in de overgang. Cortisol, het stresshormoon, stimuleert het hart direct. Zorg voor vaste slaaptijden, een koele slaapkamer en beperk schermen voor het slapengaan.
Regelmatige lichaamsbeweging verlaagt cortisol en maakt het hart sterker. Zelfs 20 tot 30 minuten wandelen per dag heeft een aantoonbaar positief effect op het hartritme.
🥗 6. Hartvriendelijke voeding
Naast magnesium zijn ook kalium (bananen, avocado, aardappelen), calcium (zuivel, groene groenten, amandelen) en omega-3 (vette vis, lijnzaad, walnoten) essentieel voor een gezond hartritme. Een mediterraan voedingspatroon levert al deze mineralen in de juiste verhouding.
Eet op vaste tijden om bloedsuikerschommelingen te voorkomen – een lage bloedsuiker kan hartkloppingen direct uitlokken. Beperk ook verzadigd vet en transvetten – deze verhogen het LDL-cholesterol dat na de menopauze aantoonbaar stijgt nu de beschermende werking van oestrogeen wegvalt.
Wil je precies weten welke voeding jouw hart beschermt na de menopauze? Ons ebook Hartvriendelijke Voeding Menopauze geeft je een compleet en praktisch overzicht.
Jouw hart na de menopauze – extra aandacht verdient het
Tot de menopauze beschermt oestrogeen je hart actief. Het houdt bloedvaten soepel en elastisch, houdt cholesterol laag en regelt de bloeddruk. Na de menopauze valt die bescherming weg. Vrouwen halen het cardiovasculaire risico van mannen in – en passeren het zelfs.
Investeer bewust in je hartvitaliteit na de menopauze: beweeg regelmatig, eet hartgezond, beheer je gewicht en rook niet. Laat je bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker jaarlijks controleren bij je huisarts.
🌸 Wil je meer weten over overgangsklachten en jouw persoonlijk advies?
In onze workshop Bloei in de Overgang vul je jouw eigen klachtenscores in – inclusief hartkloppingen – en ontvang je aan het einde een persoonlijk advies op maat met concrete supplementen en leefstijltips die passen bij jóúw situatie.
🎯 Bekijk de Workshop Bloei in de Overgang❤️ Lees meer over menopauze en het vrouwenhart
🥗 Bestel ebook Hartvriendelijke Voeding
Meer lezen – speciaal voor jouw hart
❤️ Ebook Hartvriendelijke Voeding Menopauze Praktisch ebook met hartvriendelijke voedingstips speciaal voor vrouwen in de overgang – Vrouwenshop Online → 🫀 Brochure Hartstichting – gratis te downloaden Officiële informatie van de Hartstichting over hart- en vaatziekten bij vrouwen → 📖 Lees ook onze blog over LDL-cholesterol en de overgang Hoe cholesterol stijgt na de menopauze en wat je eraan kunt doen – Vrouwenshop Online →Meer handige links
💊 Alle overgangssupplementen Magnesium, Co-enzym Q10, omega-3 en meer → 🌿 Beste supplementen in de overgang Onze informatiepagina met compleet overzicht → 📋 Overgangsklachten van A tot Z Alle klachten uitgelegd met praktische tips → 🌸 Overgangssupplementen Speciaal samengesteld voor vrouwen in de overgang →Disclaimer: Dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Hartkloppingen kunnen soms wijzen op een onderliggend hartprobleem. Bij twijfel of ernstige klachten raadpleeg je altijd een arts.
Reactie plaatsen
Reacties